การพัฒนาบรรจุภัณฑ์รักษ์โลกจากเส้นใยมะพร้าวกับความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมสู่การใช้งานเชิงพาณิชย์

Abstract

การวิจัยนี้มีแนวคิดจากการลงพื้นที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มกะลาเอก บ้านกระโจมทอง อ.บ้านแพ้ว จ.สมุทรสาคร ที่ต้องการเพิ่มมูลค่าเส้นใยมะพร้าวซึ่งวัสดุเหลือทิ้งในชุมชน เปลี่ยนวัสดุเหลือทิ้งให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ สามารถต่อยอดและสร้างรายได้ให้กับกลุ่มได้จึงนำมาซึ่งกรอบการวิจัยของผู้วิจัยที่มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) นำวัสดุ เหลือทิ้งเส้นใยมะพร้าว มาเตรียมกระดาษมะพร้าวเพื่อสร้างบรรจุภัณฑ์ต้นแบบ (2) บูรณาการระหว่างบริหารธุรกิจ และวิทยาศาสตร์มาพัฒนาเพิ่มมูลค่าของเหลือทิ้ง เป็นการผสมผสานระหว่างศาสตร์สร้างผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ ความต้องการและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ (3) ต่อยอดพัฒนาบรรจุภัณฑ์เพื่อการใช้งานเชิงพาณิชย์ต่อไป โดยมีขั้นตอนการดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ (1) ศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการฟอกเยื่อด้วยกระบวนการโซดา และศึกษาผลของสารเติมแต่งในการผลิตกระดาษเส้นใยมะพร้าว (2) ทดสอบคุณลักษณะแผ่นกระดาษ ตาม มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกระดาษเหนียว (มอก.170-2559) (3) ถ่ายทอดความรู้สู่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน และ แผ่นกระดาษจากชุมชนสร้างต้นแบบบรรจุภัณฑ์จากเส้นใยมะพร้าว และ (4) สำรวจแนวคิดการทำ บรรจุภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อมจากเส้นใยมะพร้าวผ่านมุมมองผู้บริโภคผ่านการกรอกแบบสอบถาม จากนั้นสำรวจความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างผู้บริโภคในหัวข้อความสัมพันธ์ระหว่างความรับผิดชอบต่อสังคม (CSR) กับภาพลักษณ์ขององค์กรใน มุมมองผู้บริโภคผ่านบรรจุภัณฑ์รักษ์โลก (Eco-packaging) โดยการประเมินคุณลักษณะของบรรจุภัณฑ์เพื่อการต่อ ยอดเชิงพาณิชย์ต่อไป

จากการศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการฟอกเยื่อด้วยกระบวนการโซดา และศึกษาผลของสารเติมแต่งในการผลิตกระดาษเส้นใยมะพร้าว มาผ่านกระบวนการฟอกเยื่อภายใต้สภาวะ ที่เหมาะสมโดยการต้มฟอกเยื่อด้วย สารละลายโซดาไฟ จำนวน 5 โมลต่อลิตร เป็นเวลา 2 ชั่วโมง ที่อุณหภูมิ 90-100 องศาเซลเซียส เยื่อกระดาษที่ได้ ปั่นผสมกับสารละลายเติมแต่งจากธรรมชาติ คือ แป้งข้าวโพดและซีเอ็มซี ที่ทำหน้าที่เป็นสารยึดติดและสารกระจาย เยื่อ ตามลำดับ) ร่อนขึ้นรูปกระดาษและนำกระดาษมะพร้าวที่ได้ไปทดสอบคุณลักษณะ ตามมาตรฐาน มอก.170- 2559 พบว่า กระดาษมะพร้าวดังกล่าวมีคุณลักษณะดังนี้คือ ค่าน้ำหนักมาตรฐาน เท่ากับ 353 กรัมต่อตารางเมตร, ร้อยละปริมาณความชื้น เท่ากับ 14.2, การดูดซึมน้ำแบบหยด เท่ากับ 2.88 วินาทีต่อ 0.05 ลูกบาศก์เซนติเมตร และความต้านแรงดันทะลุ เท่ากับ 506 กิโลปาสคาล จากผลการทดสอบดังกล่าวแสดงว่า กระดาษมะพร้าวที่ เตรียมมีคุณสมบัติเป็นไปตาม ตามมาตรฐาน มอก.170-2559 เทียบเท่ากระดาษผิวกล่อง จากนั้นถ่ายทอดความรู้สู่ กลุ่มวิสาหกิจชุมชน และแผ่นกระดาษจากชุมชนสร้างต้นแบบบรรจุภัณฑ์จากเส้นใยมะพร้าวโดยคิดต้นแบบบรรจุ ภัณฑ์ที่สามารถพบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน เป็นถุงสำหรับรองรับเครื่องดื่มเย็นชนิด 1 แก้ว และสำรวจแนวคิดการ ทำบรรจุภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อมจากเส้นใยมะพร้าวผ่านมุมมองผู้บริโภคผ่านการกรอกแบบสอบถาม จากนั้นสำรวจ ความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างผู้บริโภคในหัวข้อ ความสัมพันธ์ระหว่างความรับผิดชอบต่อสังคม (CSR) กับ ภาพลักษณ์ขององค์กรในมุมมองผู้บริโภคผ่านบรรจุภัณฑ์รักษ์โลก (Eco-packaging) 3 ด้าน ได้แก่ ด้านความ รับผิดชอบต่อผู้บริโภค ด้านการประกอบธุรกิจ และด้านการบริหารงาน/ก ากับดูแลกิจการ พบว่า ผู้บริโภคมีพึง พอใจในระดับมากกับองค์กรที่ท ากิจกรรม CSR ผ่านการใช้บรรจุภัณฑ์รักษ์โลก ด้วยคะแนนเฉลี่ย 4.27 เพราะ แสดงถึงความรับผิดชอบขององค์กรที่มีต่อผู้บริโภค โดยเฉพาะในด้านการด าเนินธุรกิจอย่างมีจริยธรรมขององค์กร ในระดับคะแนน 4.44 ส าหรับความคิดเห็นของผู้บริโภคที่มีต่อการตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าและบริการผ่านบรรจุภัณฑ์รักษ์โลก พบว่าผู้บริโภคให้ความสำคัญต่อการเลือกซื้อสินค้าและบริการผ่านบรรจุภัณฑ์รักษ์โลก ในระดับมากด้วยคะแนนเฉลี่ย 4.32 โดยผู้บริโภคจะตัดสินใจเมื่อผู้บริโภคเห็นว่ากิจกรรม CSR ผ่านบรรจุภัณฑ์รักษ์โลกของ องค์กรนั้น มีความชัดเจนว่ากิจกรรมนั้นทำเพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อม (คะแนน 4.49)

The research was from a field study at the “Kala-Ake Baan Krajom-Thong” community enterprise group in Banphaew District, Samut-Sakorn Province in order to add a value of coconut coir as an agriculture waste. The conversion of agriculture waste was to build a product from coconut coir that can be further expanded for increasing income. The aim of the work was to (1) use a coconut coir, an agriculture waste, for building a prototype of packaing (2) integrate the knowledges between business and science to add a value of coconut waste to produce an Eco-packaing according to customer perpective and environment friendly and (3) develop a packaing for a further expand. The procedure of this work was devided to 4 steps; (1) study of the optimal conditions of paper bleaching via Soda process and of additives for coconut paper production (2) characterize a coconut paper according to Thai Industrial Standard, TISI. No. 170 (3) Transfer a knowledge process of bleaching to community enterprise for producing a prototype of packaing from a coconut coir and (4) servey a conceopt of Eco-packaing from coconut coir production via customer views using a questionnaire in terms of the Corporate Social Reponsibility; CSR and corporate image. The survey data can be used for further development an Eco-packaging of community enterprise. From the results, the optimal condition of paper bleaching via Soda process was done by using a 5 M Sodium hydroxide at 90-100 0 C for 2 hours. The optimal natural additives were a mixture of corn starch and CMC, serving as the adhesive and formation aids, respectively. A coconut fiber paper was prepared in laboratory scale and later determined in accordane with the TISI. No. 170. The test results were presented following as: 353 g/m2 of Grammage, 14.2% of Moisture content, 2.88 sec/water 0.05 ml of Water drop absorption and 506 kPa of Burting strength. The knowledge process was transfer to the “Kala-AkeBaan Krajom-Thong” community enterprise group in order to prepare a coconut paper for making an Eco-packaging in daily life in which a packaging for a drink was ideal. The customer perspectives on Eco-packaing from coconut coir production in terms of the Corporate Social Reponsibility; CSR and corporate image were examined. The survey on CSR operation was pointed on 3 subjects; the responsibility, the business and the administration of organization. From the presented results, customers were rather satisfied on CSR operation of organization via Eco-packaing use with a mean 4.27. Due to it is showed the social and environment responsibilities of organization. In detail, the highest score 4.44 was found in the business subject on CSR operation in term of ethics of organization. The purchase decision of customers on Eco-packaging was mean 4.32. It was indicated that customers gave priority to use an Eco-packaging. However, the purchase decision of customers on Eco-packaing were occurred when customers were obviously seen the operation of organization on CSR (score 4.49).